W ostatnich latach coraz więcej mówi się o ksenoestrogenach i ich wpływie na zdrowie hormonalne kobiet. To temat, który budzi coraz większe zainteresowanie – i nic dziwnego. PMS, bolesne i obfite miesiączki nie biorą się znikąd. W dużej mierze odpowiada za nie nasza codzienna ekspozycja na substancje zaburzające równowagę hormonalną.
Jako społeczeństwo jesteśmy coraz bardziej narażeni na obecność związków endokrynnie czynnych, które trafiają do naszego organizmu przez żywność, kosmetyki, powietrze, wodę, a nawet ubrania.
W tym wpisie przeczytasz:
- Czym dokładnie są ksenoestrogeny?
- Jak ksenoestrogeny wpływają na Twoje zdrowie?
- Co możesz zrobić, aby ograniczyć ksenoestrogeny w swoim środowisku?
To praktyczny przewodnik – bez naukowego żargonu, ale z konkretnymi wskazówkami, które możesz wdrożyć od zaraz!
Czym dokładnie są ksenoestrogeny?
To związki hormonalnie czynne, które naśladują nasze naturalne estrogeny, przez co zaburzają pracę układu hormonalnego. Ich działanie nie jest obojętne – wpływają na cykl menstruacyjny, mogą mieć działanie antykoncepcyjne, a w konsekwencji prowadzić nawet do niepłodności. Co więcej, udowodniono, że związki endokrynnie czynne mają zdolność przenikania z pokolenia na pokolenie – mogą utrzymywać się w organizmie nawet przez trzy generacje.
Choć temat może wydawać się odległy, ksenoestrogeny są obecne niemal wszędzie – w żywności, wodzie, powietrzu, kosmetykach, środkach higieny osobistej i chemii domowej. Ich całkowita eliminacja jest dziś praktycznie niemożliwa. Dlatego tak istotna jest świadomość i ograniczanie ekspozycji na te substancje tam, gdzie mamy realny wpływ.
Pamiętaj – nie chodzi o perfekcję. Nawet jeśli wprowadzisz tylko jedną czy dwie zmiany, to już krok w stronę lepszego zdrowia i równowagi hormonalnej.
Jak ksenoestrogeny wpływają na Twoje zdrowie?
Długotrwała ekspozycja na ksenoestrogeny może prowadzić do poważnych zaburzeń hormonalnych. Przede wszystkim wpływają one na pracę tarczycy oraz przyczyniają się do wystąpienia dominacji estrogenowej – stanu, w którym poziom estrogenów przeważa nad innymi hormonami, zwłaszcza progesteronem.
Objawy dominacji estrogenowej są wyraźne i często bardzo uciążliwe. Należą do nich m.in. bolesne i obfite miesiączki, obecność skrzepów w krwi menstruacyjnej, obrzęki, tkliwość i bolesność piersi, a także nasilony PMS. Wiele kobiet doświadcza tych objawów przez lata, nie łącząc ich z tym, co na co dzień je, czym się otacza czy jakich kosmetyków używa.
Nie możemy pominąć też długofalowych skutków – dominacja estrogenowa może zwiększać ryzyko rozwoju takich schorzeń jak endometrioza, trudności z zajściem w ciążę, a nawet nowotwory hormonozależne, np. rak piersi.
Co możesz zrobić, aby ograniczyć ksenoestrogeny w swoim środowisku?
Choć nie jesteśmy w stanie całkowicie wyeliminować ksenoestrogenów z naszego życia, możemy świadomie ograniczać kontakt z nimi na co dzień. Poniżej znajdziesz praktyczne wskazówki, które możesz wprowadzać stopniowo. Nie musisz robić wszystkiego od razu – liczy się każdy krok.
1. Zrezygnuj z plastiku w kuchni.
Zamień plastikowe pojemniki, lunchboxy, sztućce czy łyżki na alternatywy ze szkła, ceramiki lub stali nierdzewnej. Szczególnie zwróć uwagę na pojemniki do przechowywania żywności – to one najczęściej mają kontakt z jedzeniem.
2. Nigdy nie podgrzewaj jedzenia w plastiku.
Wysoka temperatura przyspiesza uwalnianie szkodliwych związków. Gotuj kasze i ryż luzem, bez używania plastikowych woreczków – to naprawdę robi różnicę.
3. Unikaj puszek i kartonów z folią.
Wybierając półprodukty, sięgaj po te w szklanych słoikach. To dobre rozwiązanie np. w przypadku cieciorki, pomidorów czy passaty. Puszki i kartony powlekane plastikiem często zawierają bisfenol A (BPA), który działa podobnie do estrogenów.
4. Myj warzywa i owoce dokładnie.
Najlepiej w roztworze z sody oczyszczonej, który pomaga pozbyć się pozostałości pestycydów i innych środków chemicznych.
5. Noś naturalne tkaniny.
Postaw na lekkie, naturalne materiały, jak bawełna – szczególnie jeśli chodzi o bieliznę, która ma bezpośredni kontakt ze skórą.
6. Kupuj używane ubrania i meble.
Brzmi zaskakująco, ale ubrania z drugiej ręki, które były już wielokrotnie prane, zawierają znacznie mniej chemikaliów. To samo dotyczy mebli i tekstyliów domowych.
7. Unikaj świec parafinowych.
Wybieraj świece sojowe lub z wosku pszczelego – nie tylko są zdrowsze, ale też bardziej przyjazne środowisku.
8. Zrezygnuj z chemicznych odświeżaczy powietrza.
Zrób własny środek czyszczący z octu, kwasku cytrynowego i olejków eterycznych. Jeśli wybierasz gotową chemię domową, szukaj produktów z jak najkrótszym i naturalnym składem.
9. Unikaj dymu papierosowego i alkoholu.
Te substancje dodatkowo obciążają wątrobę, która odpowiada m.in. za detoksykację hormonów. Im większe obciążenie, tym trudniej o hormonalną równowagę.
10. Regularnie sprzątaj.
Odkurzanie i ścieranie kurzu może wydawać się błahostką, ale w rzeczywistości to prosty sposób na zmniejszenie ilości szkodliwych cząsteczek w powietrzu.
11. Zmieniaj produkty higieniczne na bezpieczne.
Wybieraj tampony, podpaski i wkładki wykonane z organicznej bawełny, z certyfikatami, takimi jak Oeko-Tex. Klasyczne środki higieniczne są często wybielane chlorem i zawierają dioksyny – jedne z najbardziej toksycznych ksenoestrogenów.
Nie wiesz jakie produkty konkretnie wybrać? Pomoże Ci w tym poniższy przegląd tamponów i podpasek.
Podsumowanie
Świadomość zagrożeń, jakie niosą za sobą ksenoestrogeny, to pierwszy krok do zadbania o swoje zdrowie hormonalne. Choć nie mamy wpływu na wszystko, wiele możemy zrobić, żeby ograniczyć kontakt z tymi związkami w codziennym życiu – od wyboru opakowań, przez ubrania, po świadome zakupy kosmetyków i środków higienicznych.
Nie chodzi o to, żeby od razu zmieniać wszystko. Zacznij od jednej rzeczy – takiej, która wydaje Ci się najprostsza do wprowadzenia. Małe zmiany w stylu życia potrafią z czasem przynieść realną ulgę przy PMS, zmniejszyć bolesność miesiączek i wspierać naturalną równowagę hormonalną.
Jeśli chcesz pójść o krok dalej, sprawdź jadłospis „Endometrioza – jesień/zima”, który stworzyłam z myślą o kobietach z bolesnymi miesiączkami, endometriozą, chorobami autoimmunologicznymi i zaburzeniami hormonalnymi. To gotowy plan żywieniowy o działaniu przeciwzapalnym, wspierający usuwanie nadmiaru estrogenów, bazujący na sezonowych produktach.
Treści zawarte w artykule mają charakter edukacyjny i nie zastępują porady lekarskiej.
